Wat is kalverdiarree?
Kalverdiarree, ook wel neonatale diarree (ND) genoemd, vormt wereldwijd een voortdurende uitdaging voor veehouders. Wereldwijd gezien is het een van de belangrijkste oorzaken van sterfte onder kalveren binnen de eerste dertig levensdagen. Kalveren die lijden aan neonatale diarree lopen een hoger risico op andere infectieziekten, zoals boviene respiratoire aandoeningen (BRD). Ze groeien doorgaans langzamer en kunnen te maken krijgen met ernstige gevolgen op de lange termijn, zoals verminderde dagelijkse gewichtstoename en een vertraagde eerste kalving. Bijgevolg heeft kalverdiarree een grote invloed op de duurzaamheid van de bedrijven en de totale prestaties van de kudde, waardoor een effectief beheer van cruciaal belang is.
De oorzaken begrijpen: belangrijke enteropathogenen
Kalverdiarree kan worden veroorzaakt door virussen, bacteriën zoals enterotoxigene Escherichia coli F5/K99 of Salmonella spp., of parasieten (Cryptosporidium parvum, Giardia duodenalis, Eimeria spp.) worden veroorzaakt. Pasgeboren kalveren zijn in de eerste vier levensdagen zeer vatbaar voor infecties met colibacillose, terwijl infecties met cryptosporidiose het vaakst voorkomen in de eerste tot derde levensweek. ¹ Cryptosporidium parvum is een van de meest geïdentificeerde veroorzakers van diarree bij pasgeboren kalveren, met een wereldwijde prevalentie van 21,9 %.² Vaak worden gemengde infecties met deze infectieuze veroorzakers waargenomen.
Bronnen:
¹ Lofstedt et al. (1999) bzw. Naylor (2002), zitiert in: Nouri M et al. (2008): Correlation between neonatal calf diarrhea and the level of maternally derived antibodies.
² Brunauer M et al. (2021): Cryptosporidium spp. Infections in Combination with Other Enteric Pathogens in the Global Calf Population. Animals, 11(6), 1786. DOI: 10.3390/ani11061786
Belangrijke risicofactoren, behandeling en preventie
Belangrijke risicofactoren: hygiëne en colostrumbeheer. Gebrekkige hygiëne en onvoldoende colostrumbeheer verhogen het risico op diarree bij pasgeboren kalveren aanzienlijk. Het waarborgen van schone kalveromgevingen en goede praktijken bij het toedienen van colostrum zijn essentiële preventiemaatregelen.
Behandeling: rationeel gebruik van antibiotica. Niet alle kalveren met diarree hebben antibiotica nodig. Kalveren die er krachtig uitzien en een goede eetlust hebben, kunnen vaak zonder antibiotica herstellen, wat een rationele en duurzame behandelingsaanpak ondersteunt. Aan de andere kant kunnen kalveren met klinische cryptosporidiose baat hebben bij een gerichte behandeling.
Preventie: vaccinatie van drachtige koeien. De vaccinatie van drachtige koeien, de zogenaamde ‘moedervaccinaties’, is een van de meest effectieve methoden ter bescherming tegen neonatale diarree. Deze strategie verbetert de kwaliteit van het colostrum en zorgt ervoor dat kalveren vanaf de geboorte over een betere immuniteit beschikken.
De behandeling van diarree bij pasgeborenen vereist een veelzijdige aanpak, die preventieve maatregelen omvat zoals het vaccineren van de moederdieren, verbeterde hygiëne en een adequaat colostrumbeheer, evenals gerichte diagnostiek en behandelingen indien nodig. Door deze strategieën toe te passen, kunnen veehouders de gezondheid van hun kalveren beschermen en de rendabiliteit van hun bedrijven verhogen.
